wampiry emocjonalne

Wiecznie nienasycone wampiry emocjonalne czyhają w czterech ścianach naszych domów, biurach, miejscach pracy, kawiarniach, fitness klubach… Nie ma miejsca, w którym nie zagrażałaby nam współczesna strzyga, a stary zestaw złożony z krucyfiksu, wody święconej i drewnianego kołka do niczego już się nie przyda. Drapieżniki przestały żywić się krwią, o wiele bardziej smakują im ludzkie emocje. Wysysają szczęście i radość. Sprawiają, że czujemy się gorsi, smutni, słabi, osaczeni i pozbawieni energii..

Jeśli wampiry emocjonalne są aż tak rozpowszechnione jak twierdzą autorzy artykułów na psychologicznych blogach to żyjemy w apokaliptycznym świecie. W opowieściach o nich kryje się wiele przesady, ale zjawisko niewątpliwie istnieje. Od książki dr Alberta Albert J. Bernsteina pt.:”Wampiry emocjonalne” pojęcie robi zawrotną karierę. Na stałe weszło do kanonu psychologii popularnej. Coraz częściej używają go psychiatrzy. Judith Orloff, autorka książki „Wolność emocjonalna” przedstawia kilka typów wampirów psychicznych, wiążąc je z zaburzeniami osobowości.

Kim jest wampir emocjonalny

Wampir emocjonalny to osoba, która celowo lub nieświadomie manipuluje uczuciami innych ludzi. W tym celu wykorzystuje techniki dominacji, kontroli lub wchodzi w rolę wymagającej współczucia ofiary. Nie każdy wampir emocjonalny działa świadomie i z wyrachowaniem, wielu z nich nie zdaje sobie sprawy ze skutków swych poczynań. Zwykle sam jest ofiarą. Wielu z nich cierpi na depresję lub zmaga się z niską samooceną. W dzieciństwie na skutek traumatycznych przeżyć lub niedostatku miłości w ich mózgach nie rozwinęły się ośrodki odpowiedzialne za zdolność do empatii. W skrajnych przypadkach funkcjonują na pograniczu nerwicy i psychozy.

Osoby prezentujące tego typu zaburzenia nie wiedzą, że krzywdzą innych, najczęściej po prostu nie widzą potrzeb otaczających je ludzi. Niezdolność do empatii, przedmiotowe i traktowanie bliźnich uniemożliwiają im poznanie całego spektrum ludzkich uczuć i namiętności. Zanim jednak zaczniesz na własną rękę jakiegoś nawracać, pamiętaj: wampir nie potrafi nie krzywdzić. Nawet jeśli kogoś kocha nie zrezygnuje ze swoich sztuczek, a często nie zdaje sobie sprawy, że w ogóle ich używa. Na szczęście wampiry emocjonalne nie występują zbyt często. Większość ludzi, których nie lubisz nie należy do ich grona. Nie trzeba być wampirem emocjonalnym, by być antypatycznym.

Jak rozpoznać wampira emocjonalnego

Wampir emocjonalny zawsze zostawia ślady, ale rzadko można mu przedstawić konkretne zarzuty. Judith Orloff proponuje, by śledzić reakcje swego organizmu. Masz powody do niepokoju, jeśli w kontaktach z osobami bliskimi lub współpracownikami regularnie doświadczasz następujących objawów:

  • uczucie ciężkości powiek i senność,
  • gwałtowne pogorszenie nastroju,
  • apetyt na coś tłustego lub słodkiego,
  • uczucie przygnębienia i strachu,
  • poczucie bycia bezwartościowym.

Typy wampirów emocjonalnych

Berenstein i Orloff proponują własne dość szczegółowe i często pokrywające się ze sobą klasyfikacje. Według Orloff można wyróżnić kilka głównych typów wampirów emocjonalnych

1. Narcyz
Nade wszystko pragnie podziwu, miłości i wyłącznej uwagi. Nieustannie porównuje się z innymi, szukając oznak swojej wyższości. Często przechwala się sukcesami, nigdy nie przyznaje się do porażek, nie dopuszcza innych do głosu. Bez wahania przywłaszczy sobie cudze sukcesy i zrzuci odpowiedzialność za swoje winy.

Potrafi być uroczy, czarująco niefrasobliwy, umie zbudować fasadę kompetencji i pewności siebie. W kontaktach z narcyzem wskazana jest duża ostrożność. Nie zwierzaj się ani nie wchodź w bliższe relacje. Jeśli chcesz go przekonać do przyjęcia jakiejś koncepcji, zaprezentuj ją tak, by była korzystna dla niego. W pracy staraj się, by o kluczowych ustaleniach wiedziały osoby postronne i zostawiaj ślad na papierze.

2. Ofiara
Próbuje skłonić innych by jej pomagali, trzymali za rękę i załatwiali jej problemy. Osoby, które próbują podsuwać konstruktywne rozwiązania najczęściej słyszą „Tak ,ale…” Nie każdy, kto potrzebuje wsparcia jest wampirem emocjonalnym. Osoba w potrzebie przyjmie pomoc, doceni życzliwość i stanie na własnych nogach. Wampir emocjonalny przyjdzie po następną porcję uwagi, troski, serdeczności.

Jeśli chodzi o osobę bliską wysłuchaj, ale powiedz, że spróbujesz pomóc dopiero wtedy, gdy ten ktoś sam zacznie rozwiązywać swe problemy. W przypadku współpracownika powiedz coś w rodzaju:”Gdy przyjdzie mi do głowy coś, co mogłoby ci pomóc, powiem ci o tym. Teraz muszę jednak wracać do pracy”, zerwij kontakt wzrokowy i postawą ciała daj znać, że jesteś zajęty.

3.Kontroler
Typ próbujący obsesyjnie kontrolować otoczenie, mówiący innym, co robić, myśleć i czuć. Lepiej od Ciebie wie, czego potrzebujesz i nie zawaha się zmusić Cię do obrania jedynie słusznej drogi. Kontrolerzy kłamią, manipulują, próbują zdominować i upokorzyć. Nie gardzą żadną techniką manipulacji, ale generalnie wolą wzbudzać strach niż litość. W kontaktach z nimi trzeba wykazać się nie lada asertywnością. Powtarzaj sobie w myślach, czego naprawdę chcesz. Jednak nie próbuj kontrolować kontrolera, walka tylko go zachęci. Kluczem jest pewność siebie i przekonanie o własnej racji.

4. Ustawiczni mówcy
Nigdy nie dają nikomu dojść do głosu. Podczas rozmowy próbują skupić na sobie całą uwagę. Ważne są tylko ich uczucia, problemy i potrzeby. Nie licz na to, że mówca zrozumie niewerbalne wskazówki. Ten typ wampira dość łatwo zneutralizować. Przez kilka minut słuchaj uprzejmie, potem zapomnij, że mama zabraniała Ci wchodzić komuś w słowo i przerwij monolog. Zdanie „Słuchaj, nie chcę ci przerywać, ale mam umówione spotkanie” powinno pomóc.

5. Królowie dramatu
Mistrzowie przesady, którzy błahy incydent rozdmuchują do rozmiarów katastrofy. Bywają charyzmatyczni i na pierwszy rzut oka bardzo sympatyczni. Jednak nie spodziewaj się, że wezmą odpowiedzialność za jakikolwiek ze swoich błędów. W pracy staraj się przestrzegać reguł, nie usprawiedliwiać, ani nie atakować gwałtownie króla/ królowej dramatu. Rzeczowość i równowaga są Twoją najlepszą obroną. Co to za zabawa odgrywać przedstawienie przed kiepską publicznością?

Jak bronić się przed wampirami emocjonalnymi?
Podziel się: