![\"wypalenie](\"https:\/\/krolczasu.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/wypalenie-zawodowe.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
My\u015bl\u0105c o wypaleniu zawodowym widzimy twarz zgorzknia\u0142ego weterana korporacji, kt\u00f3remu kilka lat zosta\u0142o do emerytury. W trakcie pracy odebra\u0142 sporo bolesnych lekcji, nauczy\u0142 si\u0119, \u017ce nie warto si\u0119 wychyla\u0107, \u017cycie to d\u017cungla, zatem nie ma sensu liczy\u0107 na czyj\u0105kolwiek pomoc i w nic si\u0119 anga\u017cowa\u0107. Cynizm, zniech\u0119cenie, samotno\u015b\u0107, wyczerpanie psychiczne i fizyczne staj\u0105 si\u0119 nieod\u0142\u0105cznymi towarzyszami. Przyjaci\u00f3\u0142 ju\u017c dawno straci\u0142, wsp\u00f3\u0142pracownikami gardzi, rodzina to w najlepszym razie grupa wsp\u00f3\u0142lokator\u00f3w z tym samym nazwiskiem, jedynie \u0142yk czego\u015b mocniejszego przynosi chwilow\u0105 ulg\u0119 po ci\u0119\u017ckimi dniu. Po co to wszystko?<\/p>\n
Co najwy\u017cej z politowaniem mo\u017cna popatrze\u0107 na nowicjuszy i obstawia\u0107 kiedy zaczn\u0105 bra\u0107 antydepresanty. Wizja przygn\u0119biaj\u0105ca, tym bardziej, \u017ce wiek typowej ofiary wypalenia zawodowego stale si\u0119 obni\u017ca. Zm\u0119czenie, frustracj\u0119, wyczerpanie fizyczne, emocjonalne, psychiczne odczuwaj\u0105 ju\u017c dwudziesto kilkulatkowie. Wypalenie zawodowe przesta\u0142o by\u0107 czyhaj\u0105c\u0105 przy ko\u0144cu kariery pu\u0142apk\u0105. Dopada m\u0142odszych cz\u0119\u015bciej ni\u017c starszych, preferuje singli nad osoby pozostaj\u0105ce w zwi\u0105zku, nie wykazuje preferencji co do p\u0142ci, jednak z upodobaniem po\u0142yka i prze\u017cuwa perfekcjonist\u00f3w, pasjonat\u00f3w oraz pracoholik\u00f3w.<\/p>\n
\nWypalenie zawodowe, czyli syndrom burn out, to termin opisuj\u0105cy ca\u0142y zesp\u00f3\u0142 nieprzyjemnych objaw\u00f3w pojawiaj\u0105cych si\u0119 w skutek stresu i nadmiernego przeci\u0105\u017cenia prac\u0105. Istot\u0119 zjawiska najlepiej oddaje s\u0142owo “wyczerpanie”. Ogromne, wszechogarniaj\u0105ce zm\u0119czenie cicho pozbawiaj\u0105ce si\u0142. Fizyczne i emocjonalne wycie\u0144czenie bezlito\u015bnie okradaj\u0105ce z rado\u015bci \u017cycia, efektywno\u015bci, zdrowia i relacji mi\u0119dzyludzkich. Wypalenie zawodowe nie pojawia si\u0119 z dnia na dzie\u0144. Stanowi fina\u0142 d\u0142ugotrwa\u0142ego procesu.<\/p>\n
Zaczyna si\u0119 od uczucia przeci\u0105\u017cenia prac\u0105 i rozczarowania jej efektami. Potem nadchodzi kolej na frustracj\u0119, gniew, agresj\u0119 i bezsilno\u015b\u0107. Ro\u015bnie wyczerpanie, k\u0142opoty ze snem udaremniaj\u0105 odpoczynek, a psychosomatyczne objawy stresu: migreny, b\u00f3le szyi i plec\u00f3w, dolegliwo\u015bci \u017co\u0142\u0105dkowe pogarszaj\u0105 sytuacj\u0119. Choruje dusza i cia\u0142o.<\/p>\n
Cristina Maslach, ameryka\u0144ska psycholog, profesor Uniwersytetu Kalifornijskiego w Berkeley, wyr\u00f3\u017cnia trzy etapy procesu<\/p>\n
\n1. Wyczerpanie. Czujesz si\u0119 zm\u0119czony fizycznie i psychicznie, praca wysysa ci\u0119 z si\u0142, nie umiesz si\u0119 odpr\u0119\u017ca\u0107, nie potrafisz odpocz\u0105\u0107, sen przesta\u0142 ci\u0119 regenerowa\u0107.
\n2. Cynizm i depersonalizacja. W samoobronie przestajesz si\u0119 anga\u017cowa\u0107. Wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w i klient\u00f3w zaczynasz traktowa\u0107 ch\u0142odno, z dystansem i rutynowo. Wkrada si\u0119 bezduszno\u015b\u0107. Bywasz nieprzyjemny, cyniczny, wszystko ci\u0119 irytuje. Starasz si\u0119 za wszelk\u0105 cen\u0119 unikn\u0105\u0107 rozczarowa\u0144, dlatego w nic si\u0119 nie anga\u017cujesz.
\n3. Brak skuteczno\u015bci. Czujesz, \u017ce twoja praca nie przynosi \u017cadnych efekt\u00f3w. Tak naprawd\u0119 nie jest nikomu potrzebna. Zaczynasz traci\u0107 wiar\u0119 w siebie. Spada samoocena. Ka\u017cde nowe zadanie wydaje si\u0119 ponad si\u0142y. Nie masz energii, wi\u0119c na wszelki wypadek chronisz te resztki, kt\u00f3re ci zosta\u0142y i idziesz po linii najmniejszego oporu.<\/p>\n
\nWypalenie zawodowe zosta\u0142o dostrze\u017cone i opisane w literaturze psychologicznej w latach 70. XX wieku. Pocz\u0105tkowo lekcewa\u017cono je i wy\u015bmiewano jako kolejn\u0105 fanaberi\u0119 zbyt zamo\u017cnego spo\u0142ecze\u0144stwa. Z czasem dostrze\u017cono niszcz\u0105cy potencja\u0142 zjawiska. Wyst\u0119puje ono w ka\u017cdej grupie zawodowej, ale pewne profesje s\u0105 bardziej nara\u017cone od innych.<\/p>\n
Najwi\u0119ksze ryzyko ponosz\u0105 osoby wykonuj\u0105ce zawody zaufania spo\u0142ecznego, kt\u00f3rych praca polega na o\u017cywionych kontaktach z innymi, czyli lekarze, nauczyciele, menad\u017cerowie, pracownicy opieki spo\u0142ecznej. Jednak w zestawieniu tym chodzi o co\u015b wi\u0119cej ni\u017c intensywne kontakty mi\u0119dzy ludzkie. Jak kto\u015b zauwa\u017cy\u0142: “\u017beby si\u0119 wypali\u0107 musisz p\u0142on\u0105\u0107”. Wypalenie zawodowe dotyczy zw\u0142aszcza os\u00f3b, kt\u00f3re rozpoczyna\u0142y sw\u0105 prac\u0119 z poczuciem misji. Wielu m\u0142odych nauczycieli wkracza w mury szk\u00f3\u0142 jako nowe wcielenia Keatinga ze:”Stowarzyszenia Umar\u0142ych Poet\u00f3w”, by po kilku latach zamieni\u0107 si\u0119 w modelowych konformist\u00f3w.<\/p>\n
\nZjawisko to dobrze ilustruj\u0105 badania Jerry\u2019ego Edelwicha i Archiego Brodsky\u2019ego, kt\u00f3rzy w latach 80. ubieg\u0142ego wieku opracowali stopnie wypalenia zawodowego. Fazy stagnacji, frustracji i apatii poprzedza okres entuziazmu i zaanga\u017cowania w prac\u0119. Wybrany zaw\u00f3d mo\u017ce by\u0107 \u017ar\u00f3d\u0142em rado\u015bci i inspiracji, zatem m\u0142ody adept danej profesji tworzy sobie idealny obraz lekarza, nauczyciela, czy inspiruj\u0105cego menad\u017cera. Nie mog\u0105c sprosta\u0107 w\u0142asnym oczekiwaniom, daj\u0105c z siebie coraz wi\u0119cej i wi\u0119cej, zaczyna dostrzega\u0107 pierwsze oznaki zm\u0119czenia.<\/p>\n
Zauroczenie prac\u0105 mija, rozczarowania, brak efekt\u00f3w, niewdzi\u0119czno\u015b\u0107 otoczenia sk\u0142aniaj\u0105 nas, by odpu\u015bci\u0107 sobie cz\u0119\u015b\u0107 obowi\u0105zk\u00f3w, mniej si\u0119 anga\u017cowa\u0107. Ten etap to stagnacja. Niekt\u00f3rzy mog\u0105 w niej trwa\u0107 wiele lat inni w og\u00f3le jej nieosi\u0105gaj\u0105. W miar\u0119 jak przybywa kolejnych powod\u00f3w do niezadowolenia pojawia si\u0119 frustracja, a wraz z ni\u0105 poczucie bezsilno\u015bci. W ko\u0144cu cierpienie staje si\u0119 zbyt wielkie i popadamy w apati\u0119. Jest nam ju\u017c wszystko jedno.<\/p>\n
\nNie ma \u0142atwej odpowiedzi na to pytanie. Zawrotn\u0105 karier\u0119 robi ostatnio termin “work balance”. Stan, w kt\u00f3rym czujesz si\u0119 w swoim \u017cyciu dobrze. Wszystko jest na swoim miejscu, twoje \u017cycie zmierza w dobrym kierunku, a wszystkie istotne potrzeby s\u0105 zaspokojone. Jak ka\u017cdy idea\u0142 trudno to osi\u0105gn\u0105\u0107 w realnym \u017cyciu. Jednak krokiem w dobrym kierunku mo\u017ce by\u0107 wykszta\u0142cenie nawyku odpoczywania, piel\u0119gnowanie niezwi\u0105zanych z prac\u0105 znajomo\u015bci i zainteresowa\u0144.<\/p>\n
Wypaleniu zawodowemu mo\u017ce przeciwdzia\u0142a\u0107 zdrowy egoizm i asertywno\u015b\u0107. Osoby asertywne rzadziej daj\u0105 si\u0119 wykorzystywa\u0107, cz\u0119\u015bciej sygnalizuj\u0105 zwierzchnikom, \u017ce czuj\u0105 si\u0119 przeci\u0105\u017cone obowi\u0105zkami, deleguj\u0105 zadania i prosz\u0105 innych o pomoc. Warto wzi\u0105\u0107 pod uwag\u0119, \u017ce wypalenie zawodowe to d\u0142ugi i powolny proces. Przed\u0142u\u017caj\u0105ce si\u0119 zm\u0119czenie powinno by\u0107 sygna\u0142em do przerwy, a nie powodem do dumy. Zarywaj\u0105c noce nie robisz si\u0119 bardziej produktywny, szybciej si\u0119 wypalisz.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
My\u015bl\u0105c o wypaleniu zawodowym widzimy twarz zgorzknia\u0142ego weterana korporacji, kt\u00f3remu kilka lat zosta\u0142o do emerytury. W trakcie pracy odebra\u0142 sporo bolesnych lekcji, nauczy\u0142 si\u0119, \u017ce nie warto si\u0119 wychyla\u0107, \u017cycie to d\u017cungla, zatem nie ma sensu liczy\u0107 na czyj\u0105kolwiek pomoc<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":570,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[7],"tags":[],"yoast_head":"\n