![\"my\u015blenie](\"https:\/\/krolczasu.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/myslenie-krytyczne.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
Olej kokosowy to cudowne panaceum na wszelkie dolegliwo\u015bci. Olej kokosowy to wyr\u00f3b szatana. Kt\u00f3re z tych twierdze\u0144 jest prawdziwe? Jeszcze nie tak dawno samozwa\u0144czy guru od zdrowego od\u017cywiania, naturalnej kosmetyki pieli peany na jego cze\u015b\u0107. Odk\u0105d Karin Michels, epidemiolog z Harvard T.H. Chan School of Public Health nazwa\u0142a go trucizn\u0105 fala entuzjazmu gwa\u0142townie opad\u0142y, a wraz z nim wyniki sprzeda\u017cy.<\/p>\n
My\u015blenie krytyczne doskonale ma si\u0119 w teorii. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 ludzi chlubi si\u0119 t\u0105 umiej\u0119tno\u015bci\u0105. Tylko dlaczego tak wielu z nas pada ofiar\u0105 manipulacji? Pog\u0142\u0119biona refleksja wymaga czasu, wysi\u0142ku umiej\u0119tno\u015bci, samo\u015bwiadomo\u015bci. Si\u0119ganie po gotowe schematy my\u015blowe jest szybsze i przyjemniejsze. Nie bez kozery polegamy na opiniach autorytet\u00f3w, stereotypach, prostych sylogizmach. Na nic nie mamy czasu. My\u015ble\u0107 te\u017c nie.<\/p>\n
Przeprowad\u017a sobie kr\u00f3tki my\u015blowy eksperyment i powiedz sobie, co s\u0105dzisz na temat oleju kokosowego. A nast\u0119pnie spisz na kartce swoje wiadomo\u015bci na temat tego specyfiku i ich \u017ar\u00f3d\u0142a. Sam b\u0119dziesz m\u00f3g\u0142 os\u0105dzi\u0107 czy twoja opinia jest oparta na faktach czy przekazach medialnych. A mo\u017ce kupi\u0142e\u015b s\u0142oik oleju kokosowego na z\u0142o\u015b\u0107 Ewie Chodakowskiej?<\/p>\n
W “Psychologii poznawczej” prof. Edward N\u0119cka twierdzi, \u017ce :”My\u015blenie krytyczne jest rodzajem my\u015blenia realistycznego, ukierunkowanego na specyficzny cel, jakim jest ewaluacja. (\u2026) Celem my\u015blenia krytycznego jest rzetelna i realistyczna ocena istotnych aspekt\u00f3w aktywno\u015bci intelektualnej cz\u0142owieka\u201d. My\u015blenie krytyczne to po prostu my\u015blenie o my\u015bleniu. Ca\u0142a droga prowadz\u0105ca do konkretnego wniosku jest bacznie \u015bledzona, my\u015bliciel w ka\u017cdej chwili mo\u017ce si\u0119 cofn\u0105\u0107 o przes\u0142anek popychaj\u0105cych go do konkretnej konkluzji. W razie potrzeby mo\u017ce stwierdzi\u0107 czy rzetelnie oceni\u0142 materia\u0142 dowodowy, nie pad\u0142 ofiar\u0105 manipulacji, nie wybra\u0142 przyjemniejszej dla siebie opcji<\/p>\n
Wymaga to jeszcze wi\u0119cej wysi\u0142ku ni\u017c zdaje si\u0119 na pierwszy rzut oka. Stella Cottrell z University of East London sformu\u0142owa\u0142a nieformalny kodeks cz\u0142owieka my\u015bl\u0105cego krytycznie. Po pierwsze, powinien on umiej\u0119tnie ocenia\u0107 przeciwstawne argumenty i dowody. Po drugie, rozpoznawa\u0107 stanowiska, wnioski i argumenty prezentowane przez rozm\u00f3wc\u0119, tak\u017ce techniki i manipulacje, kt\u00f3re mo\u017ce on stosowa\u0107. Po trzecie, cz\u0142owiek my\u015bl\u0105cy krytycznie rozwa\u017ca problemy w spos\u00f3b strukturyzowany, wnikliwie i z wykorzystaniem prawide\u0142 logiki. Po czwarte potrafi swe stanowisko przedstawia\u0107 w spos\u00f3b jasny, zrozumia\u0142y i przemy\u015blany.<\/p>\n
Podsumowuj\u0105c, \u017ceby my\u015ble\u0107 krytycznie trzeba zna\u0107 zasady logiki, techniki manipulacji, posiada\u0107 rozwini\u0119t\u0105 samo\u015bwiadomo\u015b\u0107 i wiedzie\u0107 kiedy manipuluje si\u0119 aktami, by utwierdzi\u0107 siebie samego we w\u0142asnych przekonaniach. My\u015blenie krytyczne przypomina borowanie z\u0119ba bez znieczulenia.<\/p>\n
My\u015blenie krytyczne wymaga czasu i energii. M\u00f3zg zajmuj\u0105c znikomy procent masy cia\u0142a poch\u0142ania 25% energii. Pog\u0142\u0119biona analiza ka\u017cdego problemu wymaga\u0142aby jeszcze wi\u0119kszych dostaw. Nie m\u00f3wi\u0105c o tym, \u017ce w minionych epokach historycznych wi\u0119kszo\u015b\u0107 ludzko\u015bci nie mia\u0142a czasu na wnikliw\u0105 refleksj\u0119. Rozwa\u017cania o naturze agresji mog\u0142y si\u0119 sko\u0144czy\u0107 w paszczy tygrysa szablastoz\u0119bnego, szybka cho\u0107 bezmy\u015blna ucieczka lub atak dawa\u0142y szans\u0119 prze\u017cycia.<\/p>\n
Krytyczna analiza problemu wymaga czasu, kt\u00f3rego brakowa\u0142o i nadal brakuje. Nadal jeste\u015bmy premiowani za szybkie podejmowanie decyzji, refleks i ilo\u015b\u0107 wykonanych zada\u0144. Nie mamy warunk\u00f3w, by zastanawia\u0107 si\u0119 s\u0142uszno\u015bci\u0105 ka\u017cdej, b\u0142ahej decyzji. Nie potrzebuj\u0119 d\u0142ugich deliberacji, by wybra\u0107 kolor swetra.<\/p>\n
Jednak podejmuj\u0105c wa\u017ckie decyzje te\u017c nie\u015bwiadomie lecimy na autopilocie. W przewa\u017caj\u0105cej wi\u0119kszo\u015bci nie jeste\u015bmy trenowani w umiej\u0119tno\u015bci logicznego my\u015blenia. Perswadowanie, obrona swego stanowiska, asertywno\u015b\u0107 czy realizacja projekt\u00f3w zawodowych wprawdzie ucz\u0105 pos\u0142ugiwania si\u0119 argumentami, ale nie daj\u0105 narz\u0119dzi do przeprowadzenia ca\u0142ego wywodu.<\/p>\n
Nadmiar informacji daje nam iluzj\u0119 wiedzy. Nie jeste\u015bmy w stanie filtrowa\u0107 i selekcjonowa\u0107 wszystkich wiadomo\u015bci, kt\u00f3re do nas docieraj\u0105.. Nie mamy te\u017c na to ochoty. Tym mo\u017cna t\u0142umaczy\u0107 popularno\u015b\u0107 fake news\u00f3w. Kilka informacji z pozornie r\u00f3\u017cnych \u017ar\u00f3de\u0142 wystarczy, by znaczna cz\u0119\u015b\u0107 czytelnik\u00f3w wyrobi\u0142a sobie pogl\u0105d na okre\u015blony temat, cho\u0107by na wp\u0142yw oleju kokosowego na zdrowie.<\/p>\n
Krytyczne my\u015blenie odziera nas te\u017c z bezpiecze\u0144stwa emocjonalnego. Zimny wyw\u00f3d, odsuni\u0119cie na bok emocji i ugruntowanych przekona\u0144 wymaga nie tylko samoanalizy, ale tak\u017ce chwilowej rezygnacji z dobrego samopoczucia.<\/p>\n
Krytycznego my\u015blenia mo\u017cna si\u0119 nauczy\u0107. Z bada\u0144 wynika, \u017ce to raczej rezultat d\u0142ugiego treningu ni\u017c wrodzona umiej\u0119tno\u015b\u0107. Robert DiYanni, profesor nauk humanistycznych na New York University, w ksi\u0105\u017cce \u201ePomy\u015bl, zanim pomy\u015blisz\u201d wymienia dwie kluczowe kompetencje, kt\u00f3re sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 na my\u015blenie krytyczne: ewaluacj\u0119 i samosterowno\u015b\u0107. \u201eEwaluacja poprzez przemy\u015blane i logiczne os\u0105dy oraz uwzgl\u0119dnianie warto\u015bci ma podstawowe znaczenie dla procesu my\u015blenia krytycznego. Na samosterowno\u015b\u0107 sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 samo\u015bwiadomo\u015b\u0107 i samoregulacja \u2013 zarz\u0105dzanie w\u0142asnym my\u015bleniem i motywacj\u0105 do my\u015blenia<\/p>\n
Dobrym pocz\u0105tkiem jest przygl\u0105danie si\u0119 w\u0142asnemu procesowi my\u015blenia, unikanie pospiesznych s\u0105d\u00f3w, a tak\u017ce zbieranie argument\u00f3w potwierdzaj\u0105cych i odrzucaj\u0105cych dane stanowisko. Oddzielanie emocji od my\u015bli nie przychodzi \u0142atwo, ale irytacja i satysfakcja mog\u0105 nas wiele nauczy\u0107. Dlaczego denerwuj\u0119 si\u0119 lub jestem zadowolony s\u0142ysz\u0105c te s\u0142owa?<\/p>\n
R\u00f3wnolegle warto uczy\u0107 si\u0119 koncentracji i logiki. Gra w szachy, czytanie ksi\u0105\u017cek, dyskusje na abstrakcyjne tematy mog\u0105 wiele cz\u0142owieka nauczy\u0107. Doskona\u0142ym treningiem jest czytanie poezji i obcowanie ze sztuk\u0105. Rozszyfrowywanie podw\u00f3jnych znacze\u0144 uczy my\u015blenia na poziomie symbolicznym, a tak\u017ce szacunku dla warto\u015bci s\u0142owa. W ko\u0144cu granice j\u0119zyka wyznaczaj\u0105 granice naszego \u015bwiata. Poznawanie nowych sposob\u00f3w opisywania rzeczywisto\u015bci, zyskanie nowych poj\u0119\u0107 do interpretacji \u015bwiata wzbogaca kontekst ka\u017cdego problemu.<\/p>\n
Czytanie literatury wzbogaca te\u017c empati\u0119, a ona wbrew pozorom jest niezwykle istotna. W ko\u0144cu krytyczne my\u015blenie wymaga wyj\u015bcia poza w\u0142asn\u0105 perspektyw\u0119, a wczucie si\u0119 w po\u0142o\u017cenie innych bardzo to u\u0142atwia. Odkurzenie starych podr\u0119cznik\u00f3w logiki lub rozwi\u0105zanie dla rozrywki kilku zada\u0144 matematycznych tak\u017ce nie zawadzi. Przyda si\u0119 wszystko, co uczy koncentracji na danym problemie i panowania nad emocjami.<\/p>\n
Krytyczne my\u015blenie nie zmieni nas w automaty. Utrata zdolno\u015bci odczuwania emocji wcale nam nie grozi. Co najwy\u017cej, podejmiemy \u015bwiadom\u0105 decyzj\u0119, kiedy im ulec.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Olej kokosowy to cudowne panaceum na wszelkie dolegliwo\u015bci. Olej kokosowy to wyr\u00f3b szatana. Kt\u00f3re z tych twierdze\u0144 jest prawdziwe? Jeszcze nie tak dawno samozwa\u0144czy guru od zdrowego od\u017cywiania, naturalnej kosmetyki pieli peany na jego cze\u015b\u0107. Odk\u0105d Karin Michels, epidemiolog z<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":938,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[6],"tags":[],"yoast_head":"\n